Księgowość dla dla NGO

Instytucje kultury i sportu

Wpłaty rodziców w klubie sportowym – składka czy darowizna?

Na konto klubu sportowego wpłynęły trzy przelewy po 150 zł. W pierwszym rodzic napisał „za październik”, w drugim „składka – grupa młodsza”, a w trzecim „na piłki”. Skarbnik ma przypisać pieniądze do zawodników i przekazać zestawienie księgowej. Które wpłaty zamykają miesięczne należności, a która zwiększa pulę środków na zakup sprzętu?

Najpierw ustal, z czego wynikała każda wpłata. Przy składce członkowskiej sprawdź członkostwo i zasady ustalania składek. Przy opłacie za trening sięgnij do warunków uczestnictwa w zajęciach. Przy darowiźnie sprawdź, czy rodzic dobrowolnie wsparł klub i czy w zamian za wpłatę nie otrzymuje konkretnego świadczenia. Tytuł przelewu pomaga odnaleźć dokumenty, ale rodzic może potocznie nazywać „składką” każdą miesięczną płatność.

Poniższe przykłady dotyczą klubu sportowego działającego w formie stowarzyszenia. Przyjmujemy, że klub rzeczywiście rozdzielił w swoich dokumentach członkostwo, odpłatne zajęcia i dobrowolne wsparcie drużyny.

Trzy przelewy po 150 zł – jak rozliczyć każdy z nich?

Przykładowe wpłaty na rachunek tego samego klubu
Tytuł przelewu Co ustalił skarbnik? Jak przypisać wpłatę?
„Za październik – Kuba” Kuba jest członkiem stowarzyszenia. Zgodnie z uchwałą obowiązuje go składka członkowska 150 zł za październik, niezależna od liczby treningów. Rodzic opłacił ją w jego imieniu. 150 zł na poczet październikowej składki Kuby. Należność za ten miesiąc została uregulowana.
„Składka – grupa młodsza – Lena” Lena uczestniczy w otwartych zajęciach i nie jest członkinią stowarzyszenia. Zgłoszenie do grupy przewiduje 150 zł za październikowy cykl treningów. 150 zł jako opłata za udział Leny w zajęciach. Klub przypisuje wpływ do właściwej działalności, w ramach której organizuje treningi.
„Na piłki dla drużyny” Rodzic odpowiedział na apel o dobrowolne wsparcie zakupu sprzętu dla całej grupy. Udział dziecka w treningach nie zależy od wpłaty, a piłki pozostaną własnością klubu. 150 zł jako darowizna na wskazany cel. Wpłata nie zamyka osobnej należności rodzica lub zawodnika za zajęcia.

Na wyciągu bankowym jest łącznie 450 zł. W ewidencji członkowskiej rozliczasz 150 zł, w rozliczeniu zajęć kolejne 150 zł, a w zestawieniu środków na sprzęt pozostałe 150 zł. Przypisanie wszystkich trzech wpływów do jednej rubryki „składki” da prawidłową sumę pieniędzy na koncie, ale błędną listę zaległości i błędną kwotę dostępną na zakup piłek.

Kiedy wpłata rodzica jest składką członkowską?

Zacznij od prostego pytania: kto jest członkiem klubu – dziecko, rodzic czy oboje? Nazwisko właściciela rachunku bankowego wskazuje płatnika. Obowiązek składkowy dotyczy osoby przyjętej do stowarzyszenia zgodnie z jego statutem. Sam zapis dziecka na trening lub podpisanie przez rodzica zgody na uczestnictwo nie rozstrzyga jeszcze o członkostwie.

Prawo o stowarzyszeniach przewiduje określenie w statucie sposobu ustanawiania składek członkowskich. W praktyce skarbnik powinien móc przejść od konkretnego przelewu do trzech informacji:

  • potwierdzenia członkostwa osoby, za którą wniesiono składkę,
  • obowiązującej podstawy ustalenia składki, jej wysokości i terminu,
  • okresu, którego dotyczy wpłata, z uwzględnieniem ewentualnej ulgi lub zwolnienia.

Ma to znaczenie choćby przy dłuższej nieobecności zawodnika. Jeżeli obowiązująca uchwała przewiduje składkę miesięczną z tytułu członkostwa, opuszczenie dwóch treningów samo w sobie nie wyznacza nowej wysokości składki. Jeżeli klub przewidział obniżkę na czas kontuzji, należność zmień na podstawie tej zasady i zachowaj informację, którego okresu dotyczyła.

Kiedy „składka treningowa” jest opłatą za zajęcia?

Sprawdź, co klub zaoferował rodzicowi przy zapisie dziecka. Jeżeli regulamin przewiduje 150 zł za cykl ośmiu treningów, a wpłata zapewnia miejsce w grupie, istnieje wyraźny związek między płatnością a zajęciami. Dodatkową wskazówką jest sposób obsługi rezygnacji: czy po wypisaniu dziecka z grupy opłata za kolejne cykle przestaje być należna?

Taką analizę warto przeprowadzić również wtedy, gdy zawodnik jest członkiem stowarzyszenia. Ta sama osoba może płacić roczną składkę za członkostwo i odrębną opłatę za obóz lub dodatkowe zajęcia. Z kolei fakt, że klub przeznacza część prawidłowo ustanowionych składek na wynajem hali i szkolenie zawodników, sam w sobie nie przesądza, że każda składka stanowi cenę usługi.

Jeśli klub pobiera opłaty za treningi, zarząd powinien z księgowością ustalić, w jakiej formie prowadzi tę działalność. Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie rozróżnia m.in. odpłatną działalność pożytku publicznego i działalność spełniającą przesłanki działalności gospodarczej. Do tej oceny przydają się statut, zasady naliczania opłat oraz zestawienie przychodów i kosztów danego rodzaju zajęć. Samo oznaczenie płatności w arkuszu nie rozstrzyga jej skutków podatkowych.

Czy wpłata „na sprzęt” zawsze jest darowizną?

Wyobraź sobie dwa komunikaty wysłane do rodziców. Pierwszy brzmi: „Zbieramy dobrowolne wpłaty na nowe piłki do wspólnego użytku”. Drugi: „Prosimy o wpłatę 150 zł za imienny strój, który zawodnik otrzyma przed turniejem”. W obu przypadkach rodzic może wpisać w banku „na sprzęt”, ale znaczenie płatności jest inne.

W pierwszej sytuacji zachowaj treść apelu i przypisz dobrowolną darowiznę do zakupu piłek. W drugiej dziecko ma otrzymać konkretny strój w związku z wpłatą. Sprawdź zasady zamówienia: kto kupuje i przekazuje stroje, jaka cena została uzgodniona oraz czy klub pobiera zaliczkę, czy rozlicza wspólny zakup. Ujęcie wpływu jako darowizny ukryłoby ważną informację: któremu zawodnikowi trzeba jeszcze wydać opłacony komplet.

Jeden przelew od rodzica za dwoje dzieci – jak go podzielić?

Rodzic przelewa 260 zł z tytułem „Nowak – październik”. Syn ma do zapłaty 110 zł składki członkowskiej po uwzględnieniu ulgi, a córka 150 zł za kurs dla początkujących. Jeśli rodzic potwierdzi taki podział, na wyciągu pozostaje jedna operacja na 260 zł, natomiast w zestawieniu klubu powstają dwa przypisania do tego samego wpływu: 110 zł do należności syna i 150 zł do opłaty córki.

Jeśli tytuł jest niejednoznaczny, nie zakładaj automatycznie, że rodzic pokrywa najstarszą zaległość albo przekazuje nadwyżkę w darowiźnie. Zaznacz wpływ jako oczekujący na wyjaśnienie i wyślij krótkie pytanie: „Otrzymaliśmy 260 zł z 6 października. Czy 110 zł mamy przypisać do składki Kuby, a 150 zł do kursu Leny?” Zachowana odpowiedź pozwoli wyjaśnić podział również osobie, która później przejmie prowadzenie rozliczeń.

Jak przygotować zestawienie dla księgowej?

Przy każdym wpływie zapisz datę i identyfikator operacji bankowej, kwotę, osobę, której wpłata dotyczy, rodzaj należności oraz okres lub cel. W osobnej kolumnie wskaż podstawę przypisania, np. numer uchwały składkowej, nazwę kursu albo oznaczenie apelu o darowizny. Przy jednym przelewie pokrywającym kilka należności zachowaj wspólny identyfikator bankowy i sprawdź, czy suma części odpowiada kwocie przelewu.

Na kolejny miesiąc klub może podać rodzicom trzy gotowe tytuły: „Składka członkowska – nr członka – miesiąc”, „Treningi – grupa – nr uczestnika – miesiąc” oraz „Darowizna – piłki dla drużyny”. Największą oszczędność czasu da połączenie tych opisów z prawidłową listą należności. Wtedy po otrzymaniu 150 zł skarbnik może od razu sprawdzić, czy konkretna osoba miała zapłacić tę kwotę, za co i za jaki okres.