Organizacje społeczne i wyznaniowe
Zbiórka do puszek i wpłaty na konto – jak je rozliczyć?
Po sobotniej kweście wolontariusze naliczyli w trzech puszkach 3 480 zł. W poniedziałek skarbniczka wpłaciła całą gotówkę na rachunek stowarzyszenia. Na wyciągu widać teraz 5 100 zł wpływów związanych z akcją. Co ogłosić darczyńcom: 3 480 zł z puszek, 5 100 zł z wyciągu czy 8 580 zł po dodaniu obu kwot?
Wynik całej akcji wynosi 5 100 zł: 3 480 zł z puszek oraz 1 620 zł z przelewów od darczyńców. Poniedziałkowa wpłata gotówkowa przeniosła do banku pieniądze policzone już w sobotę. W sprawozdaniu z opisanej zbiórki publicznej organizacja wykaże 3 480 zł zebrane do puszek. W podziękowaniu dla mieszkańców może podać pełne 5 100 zł, pokazując, ile zebrano każdą drogą.
Jedna akcja charytatywna, dwa sposoby przekazania pieniędzy
Załóżmy, że stowarzyszenie zbiera na wyposażenie świetlicy. Wolontariusze kwestują na ogólnodostępnym placu, a na plakacie widnieje również numer rachunku. Zbieranie gotówki do puszek w takim miejscu, na cel objęty ustawą o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych, stanowi zbiórkę publiczną. Organizator zgłasza ją przed rozpoczęciem i może prowadzić kwestę po zamieszczeniu informacji o zgłoszeniu na ogólnopolskim portalu zbiórek publicznych.
Osoba, która przepisze numer rachunku z tego samego plakatu i wyśle przelew, także wspiera świetlicę. Jej wpłatę można jednak prześledzić bezpośrednio na rachunku organizacji. Taka darowizna przelewem pozostaje poza zakresem ustawowej zbiórki gotówki lub darów rzeczowych w miejscu publicznym. O sposobie rozliczenia decyduje to, jak darczyńca przekazał środki. Późniejsza wpłata zawartości puszki do banku nie zmienia jej pochodzenia.
Jak udokumentować wydanie, odbiór i przeliczenie puszek?
Przed kwestą oznacz puszki odrębnymi numerami i zapisz, komu wydano każdą z nich. Przy odbiorze odnotuj numer, osobę zdającą, stan zabezpieczenia oraz ewentualne uwagi. Dzięki temu zespół liczący może sprawdzić kompletność zwrotu jeszcze przed otwarciem pierwszej puszki.
Praktycznym rozwiązaniem jest liczenie w obecności dwóch osób i zapisanie wyniku dla każdej puszki oddzielnie. Poniższy wzór to propozycja dokumentacji wewnętrznej do dostosowania do procedur organizatora.
| Numer puszki | Banknoty | Monety | Razem |
|---|---|---|---|
| P-01 | 1 100 zł | 145 zł | 1 245 zł |
| P-02 | 900 zł | 130 zł | 1 030 zł |
| P-03 | 1 050 zł | 155 zł | 1 205 zł |
| Łącznie | 3 050 zł | 430 zł | 3 480 zł |
Do protokołu dopisz nazwę i numer zbiórki, miejsce oraz datę liczenia, osoby uczestniczące, ich podpisy lub przyjętą formę zatwierdzenia. Wskaż również, kto przejął 3 480 zł po przeliczeniu. To ostatnie pole pozwala prześledzić gotówkę między sobotnim otwarciem puszek a poniedziałkową wizytą w banku.
Jak rozpoznać na wyciągu wpłatę własną i darowizny od osób trzecich?
Skarbniczka wpłaca do banku 3 480 zł. Na potwierdzeniu wpłaty lub w wewnętrznym opisie operacji odnotowuje numer protokołu. Niezależnie od niej trzy osoby przelewają na świetlicę 700 zł, 520 zł i 400 zł. Z perspektywy banku wszystkie cztery operacje zwiększają saldo rachunku. Z perspektywy organizacji tylko trzy przelewy przynoszą nowe środki ponad to, co już zebrano do puszek.
| Pozycja na wyciągu | Kwota | Jak ująć ją w zestawieniu akcji? |
|---|---|---|
| Wpłata gotówkowa dokonana przez skarbniczkę | 3 480 zł | Powiązać z protokołem trzech puszek. Kwota już ujęta w wyniku kwesty. |
| Przelew darczyńcy nr 1 | 700 zł | Darowizna przekazana bezpośrednio na rachunek. |
| Przelew darczyńcy nr 2 | 520 zł | Darowizna przekazana bezpośrednio na rachunek. |
| Przelew darczyńcy nr 3 | 400 zł | Darowizna przekazana bezpośrednio na rachunek. |
Nie opieraj podziału wyłącznie na nazwie operacji nadanej przez bank. Darczyńca również może wpłacić gotówkę bezpośrednio na rachunek stowarzyszenia w placówce bankowej. Wtedy jest to odrębny wpływ od tej osoby. O tym, że poniedziałkowe 3 480 zł pochodziło z puszek, świadczy powiązanie wpłacającej, kwoty i potwierdzenia bankowego z sobotnim protokołem.
Co zrobić, jeśli na rachunek wpłynęło mniej niż wynika z protokołu?
Najpierw ustal, gdzie znajduje się różnica. Jeżeli w poniedziałek skarbniczka wpłaciła wyłącznie banknoty, na rachunku pojawi się 3 050 zł, a 430 zł w bilonie pozostanie w kasie. Kwoty zebranej podczas kwesty nie zmniejsza się do 3 050 zł. W zestawieniu zapisz, kto przechowuje bilon i kiedy został wpłacony lub w inny udokumentowany sposób rozdysponowany.
Podobnie postępuj z opłatą bankową. Jeżeli bank zaksięgował pełne 3 480 zł wpłaty i osobno obciążył rachunek prowizją 10 zł, w puszkach nadal zebrano 3 480 zł. Prowizja jest oddzielną operacją. Jeżeli części gotówki brakuje, a organizator nie dysponuje ani potwierdzeniem wpłaty, ani dokumentem wydatku, wyjaśnij różnicę z osobami przekazującymi pieniądze. Zachowaj pierwotny protokół liczenia oraz zapis wyniku wyjaśnienia.
Jaką kwotę wpisać do sprawozdania ze zbiórki publicznej?
W opisanej jednodniowej kweście zbierano wyłącznie gotówkę. Jej wartość wyniosła 3 480 zł. Dla takiej zbiórki art. 16 ustawy o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych przewiduje złożenie sprawozdania z przeprowadzonej zbiórki w ciągu 30 dni od jej zakończenia. Osobną kwestią jest sprawozdanie ze sposobu rozdysponowania zebranych ofiar. W dokumentacji warto więc od początku rozróżniać datę przyjęcia pieniędzy i datę ich wykorzystania.
Przykładowo stowarzyszenie kupuje stoły do świetlicy za 4 200 zł. Jeżeli cel akcji na to pozwala, może udokumentować finansowanie zakupu kwotą 3 480 zł z puszek i 720 zł z darowizn otrzymanych przelewem. Po zakupie środki z kwesty są w całości wykorzystane, a z przelewów pozostaje 900 zł. Jedna faktura potwierdza zakup stołów, natomiast jej opis wyjaśnia, jaką część można wykazać jako rozdysponowanie ofiar ze zbiórki publicznej.
Czy te same zasady stosuje się podczas wydarzenia parafialnego?
Przed wydarzeniem ustal, kto formalnie organizuje kwestę, na jaki cel zbiera i gdzie stoją puszki. Ustawa przewiduje wyłączenie dla określonych zbiórek na cele religijne i wskazane rodzaje działalności kościelnej, prowadzonych w miejscach lub okolicznościach określonych w jej art. 2. Samo użycie w nazwie słowa „parafialny” nie rozstrzyga o wyłączeniu. Szczególnie warto to sprawdzić, gdy świeckie stowarzyszenie prowadzi własną akcję na ogólnodostępnym placu obok kościoła.
Niezależnie od kwalifikacji wydarzenia organizator powinien umieć odpowiedzieć na proste pytanie darczyńcy: ile pieniędzy dotarło na wskazany cel i co za nie kupiono? W naszym przykładzie komunikat może brzmieć: „Na wyposażenie świetlicy otrzymaliśmy 5 100 zł, w tym 3 480 zł do puszek i 1 620 zł przelewami. Wydaliśmy 4 200 zł na stoły. Na kolejne zakupy pozostało 900 zł”.