Spółdzielnie i samorząd gospodarczy
Zaległe składki w izbie gospodarczej – jak sprawdzić saldo?
Na koniec roku księgowa izby gospodarczej porównała należne składki z wpływami na rachunek. Różnica wyniosła 700 zł. Kiedy jednak przygotowała listę zaległości poszczególnych firm, wyszło 900 zł. Czy jedna z kwot jest błędna? Obie mogą być poprawne. W tym przykładzie dwie firmy zalegają łącznie z zapłatą 900 zł, a trzecia ma 200 zł nadpłaty. Po zsumowaniu sald różnica maleje do 700 zł, ale żadna z zalegających firm nie spłaciła dzięki temu swojego długu.
Żeby ustalić zaległości w składkach członkowskich, prowadź rozliczenie oddzielnie dla każdego członka i każdego okresu płatności. Najpierw sprawdź, jaka składka stała się wymagalna, później przypisz do niej wpłaty. Na koniec sporządź dwie listy: członków z zaległością oraz członków z nadpłatą. Dopiero wtedy porównaj wynik z księgami.
Od czego zacząć roczne rozliczenie składek?
Sam wyciąg bankowy pokaże, kto i kiedy zapłacił. Nie odpowie na pytanie, ile dana firma powinna była wpłacić. Do ustalenia należności potrzebujesz statutu izby, obowiązujących uchwał dotyczących składek oraz aktualnego rejestru członków. Jeśli wysokość składki zależy od kategorii członka, sprawdź również daty zmian tej kategorii.
Dla każdej firmy ustal cztery rzeczy:
- Okres członkostwa. Od kiedy firma jest członkiem i czy w rozliczanym roku członkostwo ustało?
- Stawkę i częstotliwość. Jaka kwota obowiązywała w danym okresie i czy składkę ustalono miesięcznie, kwartalnie czy rocznie?
- Termin płatności. Od którego dnia nieuregulowana kwota jest zaległością? Składka dotycząca grudnia może mieć termin zapłaty w styczniu, jeśli tak stanowią zasady izby.
- Stan początkowy. Czy na początek roku występowała zaległość, nadpłata albo wpłata oczekująca na wyjaśnienie?
W poniższym przykładzie przyjmujemy trzy firmy należące do izby przez cały rok, zerowe salda początkowe i składkę kwartalną po 600 zł. Zgodnie z przykładową uchwałą termin zapłaty przypada 15. dnia ostatniego miesiąca kwartału. Oznacza to, że 31 grudnia minęły już terminy wszystkich czterech rat. Roczna należność jednej firmy wynosi 2 400 zł.
Przykład: trzy firmy, wpłata częściowa i nadpłata
| Członek izby | Składki wymagalne za rok | Wpłaty do 31 grudnia | Zaległość | Nadpłata |
|---|---|---|---|---|
| Firma A | 2 400 zł | 1 800 zł | 600 zł | 0 zł |
| Firma B | 2 400 zł | 2 100 zł | 300 zł | 0 zł |
| Firma C | 2 400 zł | 2 600 zł | 0 zł | 200 zł |
| Razem | 7 200 zł | 6 500 zł | 900 zł | 200 zł |
Zarząd pytający „ile zaległych składek mamy do odzyskania?” powinien otrzymać odpowiedź 900 zł wraz z wykazem dwóch firm i odpowiednich kwartałów. Kwota 700 zł jest przydatna do sprawdzenia arytmetyki zestawienia: 7 200 zł należności minus 6 500 zł wpłat daje tyle samo co 900 zł zaległości minus 200 zł nadpóaty. Do wysłania przypomnień potrzebne są jednak salda poszczególnych członków.
Jak zapisać częściową wpłatę składki?
Firma B opłaciła pierwsze trzy kwartały w całości. Za IV kwartał miała zapłacić 600 zł, lecz 12 grudnia przelała 300 zł z jednoznacznym tytułem „część składki za IV kwartał”. Po upływie terminu płatności zaległość wynosi 300 zł.
| Okres | Należność | Termin płatności | Wpłata przypisana do okresu | Pozostało na 31 grudnia |
|---|---|---|---|---|
| I–III kwartał | 1 800 zł | Według terminów poszczególnych rat | 1 800 zł | 0 zł |
| IV kwartał | 600 zł | 15 grudnia | 300 zł, przelew z 12 grudnia | 300 zł |
Pozostaw w karcie pierwotną należność 600 zł i odnotuj osobno wpłatę 300 zł. Zastąpienie kwoty należnej kwotą otrzymaną sprawiłoby, że wiersz wyglądałby na rozliczony. Przy kolejnej racie trudno byłoby odtworzyć, czy firma dostała obniżkę, czy po prostu zapłaciła połowę.
Przelew w styczniu za poprzedni rok. W którym zestawieniu go pokazać?
Firma A nie zapłaciła 600 zł za IV kwartał do 31 grudnia. Przelew wpłynął 8 stycznia z tytułem wskazującym poprzedni rok i kwartał. Na koniec grudnia firma miała 600 zł zaległości. Na dzień 8 stycznia ta konkretna rata jest już spłacona. Obie informacje powinny pozostać widoczne.
Na karcie członka przypisz styczniową wpłatę do należności za IV kwartał i zachowaj rzeczywistą datę wpływu. W raporcie sporządzanym w styczniu możesz zapisać: „Zaległość na 31 grudnia: 600 zł. Uregulowana 8 stycznia. Obecnie do zapłaty z tego tytułu: 0 zł”.
Ma to praktyczne znaczenie przy korespondencji z członkami. Przed wysłaniem przypomnień porównaj grudniową listę z najnowszym wyciągiem. Przy założeniu, że po Nowym Roku wpłynęła tylko płatność firmy A, stan zaległości za poprzedni rok spada z 900 zł do 300 zł. Przypomnienie nadal dotyczy firmy B.
Co zrobić z przelewem wyższym niż należna składka?
Firma C na trzy pierwsze raty wpłaciła łącznie 1 800 zł. W grudniu, zamiast 600 zł, przelała 800 zł. Po rozliczeniu IV kwartału pozostaje 200 zł. Sprawdź tytuł przelewu i korespondencję. Być może firma chciała wpłacić część składki za kolejny okres, zapłaciła podwójnie za jedną pozycję albo tym samym przelewem regulowała udział w wydarzeniu organizowanym przez izbę.
Do czasu wyjaśnienia pokaż 200 zł osobno na karcie firmy C. Jeśli członek potwierdzi, że chodziło o przedpłatę, udokumentuj jej przeznaczenie i przy następnym naliczeniu uwzględnij wcześniej otrzymaną kwotę. Gdy nadwyżka podlega zwrotowi, zachowaj datę i identyfikator przelewu zwrotnego. W obu przypadkach roczna składka firmy C nadal wynosi 2 400 zł.
Jak przygotować listę zaległości do wysłania członkom?
- Wybierz dzień, na który ustalasz saldo. Oddziel historyczne zamknięcie roku od bieżącej listy do kontaktu.
- Pokaż raty, których termin już minął. Przy każdej podaj okres, pierwotną należność, termin i przypisane wpłaty.
- Wyjaśnij przelewy bez numeru członkowskiego. Szczególnej uwagi wymagają wpłaty z prywatnego rachunku właściciela firmy oraz zbiorcze przelewy obejmujące składkę i inne opłaty.
- Sprawdź wyjątki. Uwzględnij udokumentowane zmiany stawek, ulgi, ustanie członkostwa i uzgodnione terminy. Przy członkostwie przez część roku sięgnij do zasad izby przed proporcjonalnym obniżeniem składki.
- Podaj członkowi kwotę możliwą do zweryfikowania. Zamiast samego „zaległość 300 zł” wskaż: „IV kwartał, składka 600 zł, wpłata z 12 grudnia 300 zł, pozostało 300 zł”.
Przydatny raport dla zarządu mieści się w jednym zdaniu: „Na 31 grudnia zaległości dwóch członków wynosiły łącznie 900 zł, a nadpłata jednego członka 200 zł. Po wpłacie firmy A z 8 stycznia do odzyskania za poprzedni rok pozostało 300 zł od firmy B”. Taki zapis łączy stan na koniec roku z aktualną informacją, do kogo i w jakiej sprawie izba powinna się jeszcze zwrócić.